Het coronavirus heeft op dit moment een grote impact op ons dagelijks leven. We doen er met elkaar alles aan om verdere voorspreidingen te voorkomen. Met ingrijpende veranderingen als gevolg. In dit artikelen leggen we de achtergrond van het virus uit. Wat is precies het virus dat de wereld in een paar maanden tijd zo in zijn greep heeft gekregen? Waar komt het vandaan en wat is er mogelijk om het tegen te gaan?

COVID-19 of corona

Iedereen kent de naam corona en weet dat het betrekking heeft op het heersende virus.
Maar waar komt deze naam nou eigenlijk vandaag? Als je het virus onder een elektronenmicroscoop bekijkt, heeft hij uitsteeksels met een bolletje erop. Dat lijkt dus een beetje op een krans. De Latijnse naam voor kroon is coronatus – vandaar de naam. De naam wordt gebruikt als familienaam voor de verschillende varianten van het virus. De officiële benaming COVID19 is onlangs aan de recente variant gegeven. Deze naam mocht geen negatieve associaties oproepen met namen van mensen, plaatsen, dieren en voedingsmiddelen, omdat mensen die uit angst dan misschien gaan vermijden.

Het begin

De eerste gevallen van het coronavirus doken op in China in december 2019. Het virus lijkt volgens onderzoekers sterk op het SARS-virus dat in 2003 uitbrak en kan daardoor snel worden geclassificeerd, een belangrijk onderdeel voor de vervolgstappen in de aanpak en behandeling.
Het nieuwe virus blijkt sneller en makkelijker te worden doorgegeven door mensen, met als gevolg dat het aantal besmettingen snel stijgt. Onderzoekers zoeken naar de oorsprong van het virus en weten met grote zekerheid vast te stellen dat het afkomstig is van een vleermuizensoort.

Van bron tot besmetting

Deze vleermuis zou dus de bron zijn van het virus zijn, maar hier zelf niet vatbaar voor zijn. Als bron kan de vleermuis het overdragen op andere dieren. Dit wordt dan het gastdier. Er is onderzoek gedaan naar de belangrijkste infectiebron, de dierenmarkt in Wuhan. Hier zijn echter geen vleermuizen aangetroffen en deze dieren zijn in deze periode in winterslaap. Op basis hiervan vermoeden onderzoekers dat het virus naar mensen is overgesprongen via een ander wilde diersoort die op de markt werd verkocht.

Hygiëne

Als het gastdier na besmetting in zijn eigen omgeving verblijft kan het probleem voor mensen nog erg beperkt blijven. Maar als een gastdier onder de mensen wordt gebracht en daar in de open lucht wordt geslacht, komt het virus vrij met het bloed en in direct contact met mensen. Hygiëne speelde hierin een belangrijke rol. Grote dierenmarkten zoals in Wuhan worden drukbezocht dus het virus kon snel overgebracht worden, omdat het nieuw is en mensen hier nog geen weerstand tegen hebben opgebouwd. De grote aanwezige mensenmassa zorgde voor een makkelijke verspreiding.

Aanpak

Nu zijn we een paar maanden verder en is het virus vanaf de markt in Wuhan wereldwijd verspreid door mee te reizen met de duizenden die dagelijks onderweg zijn. Door de incubatietijd was het voor mensen die besmet waren niet meteen duidelijk dat ze ziek waren toen ze op reis gingen.

Onderzoekers zijn druk bezig om alles nu goed in kaart te brengen om niet alleen te zorgen dat we het huidige virus kunnen inperken en aanpakken, maar ook om te leren hoe we dergelijke situaties in de toekomst kunnen voorkomen. Wel is het duidelijk dat hygiëne een doorslaggevend element is. “In landen waar het zorgstelsel zich op hoog niveau begeeft, zijn de risico’s minder. Daar zullen we het virus sneller onder controle krijgen.” aldus dr. Wim van der Poel van de Universiteit Wageningen.

Lange termijn

Het onderzoek is momenteel nog in volle gang. Er worden al een aantal vaccins getest, maar het is niet mogelijk om een vaccin zomaar grootschalig in te zetten. Daar gaan verschillende test fases aan vooraf en die mogen niet zomaar ingekort worden. “Die zijn echt nodig en duren normaliter jaren. Je moet op één dier, een groep dieren, op één mens en dan een groep mensen testen en de resultaten nauwkeurig monitoren. Die veiligheidstrajecten zijn er niet voor niets.” legt Van der Poel uit.

Tot het onderzoek iets produceert dat kan worden gebruikt als vaccin is het belangrijk om aanraking te voorkomen en te zorgen voor een goede hygiëne. Aanraking is oorzaak van veel besmettingen. Als de besmettingen teruglopen, heb je de ziekte op een bepaald punt eronder.

Bronnen:

Interview met Wim van der Poel – 14 maart 2020
www.scientias.nl